Eficacia de la filtración bacteriana (EFB) de mascarillas quirúrgicas utilizadas durante ocho horas y mascarillas nuevas frente a Staphylococcus aureus

e202506033

Autores/as

  • Sara Batista Arnau Unitat de Microbiologia, Departament de Fonaments Clínics, Facultat de Medicina i Ciències de la Salut, Universitat de Barcelona. Barcelona. España. https://orcid.org/0000-0003-3917-0640
  • Genoveva Cuesta Unitat de Microbiologia, Departament de Fonaments Clínics, Facultat de Medicina i Ciències de la Salut, Universitat de Barcelona. Barcelona. España. / ISGlobal Barcelona, Institute for Global Health. Barcelona. España. / Servei de Microbiologia, CDB, Hospital Clínic de Barcelona. Barcelona. España.
  • Mariana Fernandez-Pittol Unitat de Microbiologia, Departament de Fonaments Clínics, Facultat de Medicina i Ciències de la Salut, Universitat de Barcelona. Barcelona. España. / ISGlobal Barcelona, Institute for Global Health. Barcelona. España. / Servei de Microbiologia, CDB, Hospital Clínic de Barcelona. Barcelona. España.
  • Angely Roman Servei de Microbiologia, CDB, Hospital Clínic de Barcelona. Barcelona. España.
  • Griselda Tudó Unitat de Microbiologia, Departament de Fonaments Clínics, Facultat de Medicina i Ciències de la Salut, Universitat de Barcelona. Barcelona. España. / ISGlobal Barcelona, Institute for Global Health. Barcelona. España. / Servei de Microbiologia, CDB, Hospital Clínic de Barcelona. Barcelona. España. https://orcid.org/0000-0002-9241-7051
  • Julián González-Martín Unitat de Microbiologia, Departament de Fonaments Clínics, Facultat de Medicina i Ciències de la Salut, Universitat de Barcelona. Barcelona. España. / ISGlobal Barcelona, Institute for Global Health. Barcelona. España. / Servei de Microbiologia, CDB, Hospital Clínic de Barcelona. Barcelona. España. / CIBER of Infectious Diseases (CIBERINFEC), Instituto de Salud Carlos III. Madrid. España. https://orcid.org/0000-0001-7248-6706

Palabras clave:

Mascarilla quirúrgica, Staphylococcus aureus, Eficacia de la filtración bacteriana, Pandemia de SARS-CoV-2

Resumen

FUNDAMENTOS // La normativa española y las directrices de la Organización Mundial de la Salud (OMS) recomiendan no utilizar las mascarillas quirúrgicas durante más de cuatro horas. La gran demanda y la escasa disponibilidad de mascarillas quirúrgicas durante la pandemia de la COVID-19 puso en evidencia que ésta es una limitación importante. El objetivo de este estudio fue analizar la comparación de la eficacia de la filtración bacteriana (EFB) entre las mascarillas quirúrgicas usadas (ocho horas) y mascarillas sin usar (cero horas).

MÉTODOS // Se estudiaron 208 mascarillas quirúrgicas utilizadas durante ocho horas seguidas. Se colocaron sobre una placa de cultivo conteniendo agar sangre comercial (Agar Columbia with sheep blood plus, Thermo Scientific) y se rociaron a una distancia de treinta centímetros con una suspensión de Staphylococcus aureus (ATCC 29313). Las placas de cultivo se incubaron a 37 °C durante veinticuatro horas. Se efectuó un recuento de unidades formadoras de colonias (UFC). Como control de la EFB se incluyeron mascarillas nuevas sin utilización previa. Se utilizó una prueba T y una prueba Z al 95% de nivel de confianza para las comparaciones de las medias de los dos grupos.

RESULTADOS // Para establecer la EFB se compararon las UFC de los cultivos de las mascarillas usadas con los cultivos de control sin mascarilla. Asimismo, se comparó la EFB de las mascarillas usadas con la de las mascarillas nuevas. Los valores de media, mediana y moda de la EFB de las mascarillas tanto las usadas como las nuevas, fueron superiores al 99%. No se detectaron diferencias estadísticamente significativas entre las mascarillas usadas durante ocho horas y las mascarillas no utilizadas (cero horas).

CONCLUSIONES // Las mascarillas quirúrgicas mantienen a las ocho horas una EFB equivalente a la mostrada por mascarillas quirúrgicas nuevas sin usar.

Descargas

Los datos de descargas todavía no están disponibles.

Citas

Normalización española. Mascarillas quirúrgicas, Requisitos y métodos de ensayo. UNE-EN 14683:2019+AC. [Internet]. Madrid. 2019.

World Health Organization. Rational use of personal protective equipment (PPE) for coronavirus disease (COVID-19): interim guidance, 19 March 2020. [Internet]. 2020. Disponible en: https://apps.who.int/iris/handle/10665/331498

Ministry of Solidarity and Health. Recommendations for the use of face masks in the context of a progressive process of deconfinement. [Internet]. 2020. Disponible en: https://solidarites-sante.gouv.fr/IMG/pdf/deconfinement-recommandations-utilisation-masques_-covid-19.pdf

Clinical Excellence Commission, New South Wale Government. COVID-19 Infection Prevention and Control. Application of PPE during COVID-19. Version 2.3. [Internet]. 2021. Disponible en: https://www.cec.health.nsw.gov.au/__data/assets/pdf_file/0018/644004/COVID-19-IPAC-manual.pdf

Howard J, Huang A, Li Z, Tufekci Z, Zdimal V, Westhuizen HM, Delft A, Price A et al. An evidence review of face masks against COVID-19. Proc Natl Acad Sci USA [Internet]. 2021; 118:4. Disponible en: https://doi.org/10.1073/pnas.2014564118

Leung HL, Chu KW, Shiu YC, Chan KH, McDevitt J, Hau JP et al. Respiratory virus shedding in exhaled breath and efficacy of face masks. Nat Med [Internet]. 2020. doi: https://doi.org/10.1038/s41591-020-08432

Eikenberry SE, Mancuso M, Iboi E, Phan T, Eikenberry K, Kuang Y et al. To mask or not to mask: Modeling the potential for face mask use by the general public to curtail the COVID-19 pandemic. Infect Dis Model [Internet]. 2020; 5:293-308. doi: https://doi.org/10.1016/j.idm.2020.04.001

Abboah-Offei M, Salifu Y, Adewale B, Bayuo J, Ofosu-Poku R, Opare-Lokko EBA. A rapid review of the use of face mask in preventing the spread of COVID-19. Int J Nurs Stud [Internet]. 2021. Disponible en: https://doi.org/10.1016/j.ijnsa.2020.100013

Zorko DJ, Gertsman S, Oâ HK, Timmerman N, Ambu-Ali N, Dinh T et al. Decontamination interventions for the reuse of surgical mask personal protective equipment: a systematic review. J Hosp Infect [Internet]. 2020. doi: https://doi.org/10.1016/j.jhin.2020.07.007

Bhattacharjee S, Bahl P, Chughtai AA, y MacIntyre CR. Last-resort strategies during mask shortages: optimal design features of cloth masks and decontamination of disposable masks during the COVID-19 pandemic. BMJ Open Respir [Internet]. 2020;7(1). Disponible en: https://doi.org/10.1136/bmjresp-2020-000698

WHO. Shortage of PPE endangering health workers worldwide. [Internet]. 2020. Disponible en: https://www.who.int/news-room/detail/03-03-2020-shortage-of-personal-protective-equipment-endangering-health-workers-worldwide

Nogee D, Tomassoni AJ. Covid-19 and the N95 respirator shortage: Closing the gap. Infect Control Hosp Epidemiol [Internet]. 2020; 41(8), 958. Disponible en: https://doi.org/10.1017/ice.2020.124

Toomey EC, Conway Y, Burton C, Smith S, Smalle M, Chan XS, Adisesh A, Tanveer S, Ross L, Thomson I, Devane D, Greenhalgh T. Extended use or reuse of single-use surgical masks and filtering face-piece respirators during the coronavirus disease 2019 (COVID-19) pandemic: A rapid systematic review. Infect Control Hosp Epidemiol. 2021;42(1):75-83. doi: https://doi.org/10.1017/ice.2020.1243

Guan X, Lin L, Han J, Gao X, Zhang Y, Hu B, Guidoin R, Wang L. Prolonged Use of Surgical Masks and Respirators Affects the Protection and Comfort for Healthcare Workers. Materials. 2022;15, 7918. Disponible en: https://doi.org/10.3390/ma15227918

Solia E, Angelis S, Maglara E, Tsakotos G, y Filippou DK. The Role of Surgical Masks during the COVID-19 Pandemic. A Mini-Review. J Long Term Eff Med Implants [Internet]. 2020; 30(4), 241-246. Disponible en: https://doi.org/10.1615/JLongTermEffMedImplants.2020036883

Fraser JA, Briggs KB, Svetanoff WJ, Rentea RM, Aguayo P, Juang D, Fraser JD, Snyder CL, Hendrickson RJ, St Peter SD, Oyetunji TA. Behind the mask: extended use of surgical masks is not associated with increased risk of surgical site infection. Pediatr Surg Int. 2022;38(2):325-330. doi: https://doi.org/10.1007/s00383-021-05032-8

Aranaz JMA, Gea VC, Vicente-Guijarro J, Beltrán PJ, Garcí HM, Valencia-Martin JL, Bischofberger VC. Mascarillas como equipo de protección individual durante la pandemia de Covid-19: Cómo, cuándo y cuáles deben utilizarse. J Health Qual Res [Internet]. 2020. Disponible en: https://doi.org/10.1016/j.jhqr.2020.06.001

ASTM International. Standard Test Method for Evaluating the Bacterial Filtration Efficiency (BFE) of Medical Face Mask Materials, Using a Biological Aerosol of Staphylococcus aureus [Internet]. 2023. Disponible en: https://store.astm.org/f2101-22.html

Descargas

Archivos adicionales

Publicado

17-06-2025

Cómo citar

1.
Batista Arnau S, Cuesta G, Fernandez-Pittol M, Roman A, Tudó G, González-Martín J. Eficacia de la filtración bacteriana (EFB) de mascarillas quirúrgicas utilizadas durante ocho horas y mascarillas nuevas frente a Staphylococcus aureus: e202506033. Rev Esp Salud Pública [Internet]. 17 de junio de 2025 [citado 1 de abril de 2026];99(1):7 páginas. Disponible en: https://ojs.sanidad.gob.es/index.php/resp/article/view/391

Número

Sección

Originales breves

Categorías