Nursing-led prescription of publicly funded smoking cessation medications: challenges and opportunities
e202605025
Keywords:
Tobacco Use Cessation, Nursing, Cytisinicline, Varenicline, Tobacco Smoking, Public Health, Primary Health CareAbstract
The prescription of funded pharmacological treatments to help people quit smoking by nursing represents a significant advance for the National Health System. We highlight its potential to improve monitoring, adherence, and effectiveness in Public Health. However, only four regions have implemented this measure, leading to disparities and limiting equity of access. This article analyses the main challenges and opportunities of this new regulatory framework, which may contribute to increasing the number of people who successfully quit smoking.
Downloads
References
1. Ministerio de Sanidad. Dirección General de Salud Pública y Equidad en Salud. Plan Integral de Prevención y Control del Tabaquismo (PIT) 2024-2027. Disponible en: https://www.lamoncloa.gob.es/serviciosdeprensa/notasprensa/sanidad14/Documents/2024/300424-Plan_Prevenci%C3%B3n_Tabaquismo_Plan_v29_04_18_35_1.pdf. [Consultado diciembre de 2025].
2. WHO report on the global tobacco epidemic, 2025: warning about the dangers of tobacco. Geneva: World Health Organization; 2025. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO. Disponible en: https://www.who.int/publications/i/item/9789240112063. [Consultado diciembre de 2025].
3. Ministerio de Sanidad. Dirección General de Salud Pública y Equidad en Salud. Resolución de 22 de marzo de 2024. Disponible en: https://www.boe.es/boe/dias/2024/04/04/pdfs/BOE-A-2024-6701.pdf. [Consultado diciembre de 2025].
4. Stead LF, Koilpillai P, Fanshawe TR, Lancaster T. Combined pharmacotherapy and behavioural interventions for smoking cessation. Cochrane Database Syst Rev. 2016;3. http://dx.doi.org/10.1002/14651858.CD008286.pub3
5. Van den Brand FA, Nagelhout GE, Hummel K, Willemsen MC, McNeill A, Van Schayck OCP. Does free or lower cost smoking cessation medication stimulate quitting? Findings from the International Tobacco Control (ITC) Netherlands and UK Surveys. Tob Control. 2019;28(Suppl 1):s61-s7. http://dx.doi.org/10.1136/tobaccocontrol-2017-054023
6. Van den Brand FA, Nagelhout GE, Reda AA, Winkens B, Evers S, Kotz D et al. Healthcare financing systems for increasing the use of tobacco dependence treatment. Cochrane Database Syst Rev. 2017;9(9):Cd004305. http://dx.doi.org/10.1002/14651858.CD004305.pub5
7. Minué-Lorenzo C, Olano-Espinosa E, Del Cura-González I, Vizcaíno-Sánchez J, Camarelles-Guillem F, Granados-Garrido J et al. Subsidized pharmacological treatment for smoking cessation by the Spanish public health system: A randomized, pragmatic, clinical trial by clusters. Tob Induc Dis. 2019;17:64. http://dx.doi.org/10.18332/tid/111368
8. Rábade-Castedo C, Morais A, Ravara S, De Granda-Orive J, Boléo-Tomé J, Riesco-Miranda J et al. Effect of Funding Medications for Nicotine Dependence on Tobacco Control: A Narrative Review. Open Respir Arch. 2025;7:100410. http://dx.doi.org/10.1016/j.opresp.2025.100410
9. Van Schayck OCP, Williams S, Barchilon V, Baxter N, Jawad M, Katsaounou PA et al. Treating tobacco dependence: guidance for primary care on life-saving interventions. Position statement of the IPCRG. NPJ Prim Care Respir Med. 2017;27:38. http://dx.doi.org/10.1038/s41533-017-0039-5. Erratum en: NPJ Prim Care Respir Med. 2017;27:52.
10. Jiménez-Ruiz CA, Rábade-Castedo C, Martínez-Picó A, Sellarés-Torres J, Signes-Costa J, De Simón-Gutiérrez R et al. Propuestas para superar barreras regulatorias en la prescripción de fármacos para el tratamiento del tabaquismo: análisis de evidencia. Prev Tab. 2024;26(3):90-98. http://dx.doi.org/10.69703/pt.v26i3.2
11. Majo García R, Fernández-García D, Fernández-Martínez MN, Espinosa Villoria MG, Amaro Rodríguez L, Ruiz Cimarras MA. Prescripción de fármacos para la deshabituación tabáquica. Análisis retrospectivo del área de salud de Zamora [Prescription of drugs for smoking cessation. Retrospective analysis of the health area of Zamora]. Aten Primaria. 2024 Dec;56(12):103049. http://doi:10.1016/j.aprim.2024.103049
12. Clinical Practice Guideline Treating Tobacco Use and Dependence 2008 Update Panel, Liaisons, and Staff. A clinical practice guideline for treating tobacco use and dependence: 2008 update. A U.S. Public Health Service report. Am J Prev Med. 2008 Aug;35(2):158-176. http://doi:10.1016/j.amepre.2008.04.009
13. Camarelles F, Barchilon V, Clemente L, Iglesias JM, Martin C, Minué C et al. Guía de bolsillo para el tratamiento del tabaquismo y productos relacionados. Barcelona: semFYC; 2024. Disponible en: https://www.semfyc.es/storage/publication/163.pdf. [Consultado diciembre de 2025].
14. Junta de Castilla y León. Consejería de Sanidad. Gerencia Regional de Salud. Dirección General de Planificación y Asistencia Sanitaria. Proceso asistencial integrado para la atención a las personas fumadoras. Valladolid. 2019. Disponible en: https://www. saludcastillayleon.es/profesionales/es/tabaquismo. [Consultado diciembre de 2025].
15. Krist AH, Davidson KW, Mangione CM, Barry MJ, Cabana M, Caughey AB et al. Preventive Services Task Force U.S. Interventions for Tobacco Smoking Cessation in Adults, Including Pregnant Persons: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement. JAMA. 2021;325:265-279. http://dx.doi.org/10.1001/jama.2020.25019
16. Matkin W, Ordóñez-Mena JM, Hartmann-Boyce J. Telephone counselling for smoking cessation. Cochrane Database Syst Rev. 2019 May 2;5(5):CD002850. http://dx.doi.org/10.1002/14651858.CD002850.pub4
17. Servei Català de la Salut. Àrea del Medicament. Deshabituació tabàquica: protocol per a la indicació, ús i autorització de dispensació de medicaments subjectes a prescripció mèdica per part de les infermeres i infermers. Barcelona. 2024. Disponible en: https://scientiasalut.gencat.cat/bitstream/handle/11351/12292/deshabituacio_tabaquica_protocol_indicacio_us_autoritzacio_dispensacio_medicaments_subjectes_prescripcio_medica_infermeres_infermers_2024.pdf?sequence=1&isAllowed=y. [Consultado diciembre de 2025].
18. Servicio Navarro de Salud. Osasunbidea. Protocolo para la indicación, uso y autorización de dispensación de medicamentos sujetos a prescripción médica por parte de las/los enfermeras/os: Deshabituación tabáquica. Pamplona. 2025. Disponible en: https://www.navarra.es/NR/rdonlyres/8FFA62BE-6AFA-4275-BBFA-0649A59F9C4E/492740/GuiaPrescripcionDeshabituaciontabaquica.pdf. [Consultado diciembre de 2025].
19. Servicio Cántabro de Salud. Grupo de Trabajo Protocolo cesación tabáquica. Indicación, uso y autorización de dispensación de medicamentos para cesación tabáquica, sujetos a prescripción médica, por parte de las/los enfermeras/os del ámbito público de la Comunidad Autónoma de Cantabria. Disponible en: https://saludcantabria.es/documents/20117/437226/Protocolo_cesacion_tabaco_indicacion_enfermeria_validado.pdf/671ed9fb-e406-4f18-63df-a51512b5de09. [Consultado diciembre de 2025].
20. Osakidetza. Tratamiento farmacológico del tabaquismo. INFAC. 2026;34(1): 1-8. Disponible en: https://www.osakidetza.euskadi.eus/contenidos/informacion/cevime_infac_2026/es_def/INFAC_Vol_34_1_tratamiento-farmacologico-del-tabaquismo.pdf [Consultado marzo de 2026].
21. Consejo General de Colegios Oficiales de Enfermería de España. Guía para la indicación, uso y autorización de dispensación de medicamentos sujetos a prescripción médica por parte de las/los enfermeras/os: Deshabituación tabáquica. Disponible en: https://www.consejogeneralenfermeria.org/profesion/prescripcion/guias-publicadas-en-el-boe/send/175-guias-publicadas-en-el-boe/2775-deshabituacion-tabaquica. [Consultado diciembre de 2025].
22. Camarelles Guillem F, Minué Lorenzo C, Córdoba Garcia R. Efectividad del programa de financiación de la deshabituación tabáquica en la sanidad pública [Evaluating the Effectiveness of Smoking Cessation Treatment Funding in Public Health Systems]. Aten Primaria. 2025 Nov;57(11):103384. http://dx.doi.org/10.1016/j.aprim.2025.103384
Downloads
Published
How to Cite
License
Copyright (c) 2026 Raúl Majo García, Cristina Díez Flecha, Alfonso Díaz Madero, María Nélida Fernández-Martínez, Sheila María Martínez-Tahoces, Daniel Fernández-García

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Usted es libre de:
Compartir — copiar y redistribuir el material en cualquier medio o formato.
La licenciante no puede revocar estas libertades en tanto usted siga los términos de la licencia.
Bajo los siguientes términos:
Atribución — Usted debe dar crédito de manera adecuada , brindar un enlace a la licencia, e indicar si se han realizado cambios. Puede hacerlo en cualquier forma razonable, pero no de forma tal que sugiera que usted o su uso tienen el apoyo de la licenciante.
NoComercial — Usted no puede hacer uso del material con propósitos comerciales.
SinDerivadas — Si remezcla, transforma o crea a partir del material, no podrá distribuir el material modificado.
No hay restricciones adicionales — No puede aplicar términos legales ni medidas tecnológicas que restrinjan legalmente a otras a hacer cualquier uso permitido por la licencia.
Avisos:
No tiene que cumplir con la licencia para elementos del material en el dominio público o cuando su uso esté permitido por una excepción o limitación aplicable.
No se dan garantías. La licencia podría no darle todos los permisos que necesita para el uso que tenga previsto. Por ejemplo, otros derechos como publicidad, privacidad, o derechos morales pueden limitar la forma en que utilice el material.







![¿Cómo evaluar para la RESP? [PARA REVISORES]](https://ojs.sanidad.gob.es/public/site/images/rmartinb/pastilla-revisores-0eaa113abcbc4fc554c7c6c7840ca4c6.jpg)
![¿Cómo recibir avisos sobre nuevos artículos de la RESP? [PARA LECTORES]](https://ojs.sanidad.gob.es/public/site/images/rmartinb/pastilla-lectores-aa689338e95aab07df45b4b0d583188f.jpg)
